Hukum Melihat & Memegang Kemaluan Pasangan: Apa Kata Fiqh

Kedua-dua melihat dan menyentuh kemaluan pasangan dibenarkan antara suami isteri. Kedudukan penuh setiap perbuatan — mengikut mazhab dan undang-undang Malaysia — diringkaskan di sini:

Matriks ini ringkasan. Lajur undang-undang ialah status jenayah negara, bukan hukum syarak. Perinciannya — termasuk khilaf adab dan pandangan Qaradhawi serta Ibn Hazm — dibawa oleh prosa di bawah.

Ada satu perkara lagi yang bukan soal fiqh: sesetengah perbuatan diharuskan oleh syarak tetapi merupakan kesalahan jenayah di bawah Kanun Keseksaan Malaysia. Perinciannya di bahagian undang-undang di bawah.

Perbahasan empat mazhab tentang melihat berpaksi pada satu hadis.

Daripada Bahz bin Hakim, daripada bapanya, daripada datuknya, bahawa beliau bertanya kepada Rasulullah ﷺ tentang aurat — apa yang perlu dijaga, dan daripada siapa. Sabda Baginda ﷺ:

Perkataan yang menjadi asas perbahasan ialah kecuali. Aurat dipelihara daripada semua orang kecuali seorang, dan tiga mazhab berhenti pada makna zahir itu: apabila isteri dikecualikan, maka ia dikecualikan.

Kedudukan menyentuh lebih jelas daripada kedudukan melihat, dan perkara ini jarang disedari.

Imam Abu Hanifah pernah ditanya secara langsung oleh muridnya Abu Yusuf mengenai suami yang menyentuh kemaluan isterinya, dan isteri yang menyentuh kemaluan suaminya, untuk merangsang. Ditanya sama ada perbuatan itu suatu dosa, jawapan beliau: tidak, malah beliau mengharapkan pahalanya lebih besar.

Ulama Hanabilah membuat satu perincian yang menunjukkan betapa halusnya perbahasan ini dibahaskan:

Susunan hujahnya penting. Apabila perbuatan yang melampaui sekadar memandang pun diharuskan — bahkan diharapkan pahala padanya — maka memandang itu sendiri sukar untuk dinaikkan menjadi haram. Inilah sebabnya pendapat makruh dalam mazhab Syafie kekal pada tahap makruh dan tidak melampauinya.

Bermain-main sebelum bersetubuh bukan sekadar dibenarkan; ia dituntut.

Rasulullah ﷺ turut menyoal Jabir bin Abdullah RA kenapa beliau tidak berkahwin dengan anak dara, “yang engkau boleh bermain dengannya dan dia bermain dengan engkau.” (Riwayat al-Bukhari, no. 2967.)

Syaratnya satu, dan ia berulang dalam fatwa: selagi tidak membawa kepada kerosakan.

Jika menyentuh diharuskan sepenuhnya, persoalannya ialah dari mana datangnya pendapat makruh bagi melihat.

Ia bersandar pada dua riwayat. Kedua-duanya lemah, tetapi lemah atas sebab yang berbeza, dan perbezaan itu menentukan nilai masing-masing.

Riwayat keduaialah kata-kata Saidatina Aisyah RA bahawa beliau tidak pernah melihat kemaluan Rasulullah ﷺ, dan Baginda tidak pernah melihat kemaluan beliau. Sesetengah penulisan menyatakan sumber riwayat ini tidak dapat dikesan. Kenyataan itu tidak tepat. Riwayat tersebut terdapat dalam Sunan Ibn Majah (no. 662), dalam al-Shama’il al-Muhammadiyyah (no. 358) karya Imam al-Tirmizi, serta dalam Musnad Ahmad dan Mishkat al-Masabih.

Ia dinilai daif, dan sebabnya terletak pada sanadnya sendiri: seorang perawi disebut hanya sebagai seorang hamba yang dimerdekakan milik Aisyah, tanpa dinamakan. Perawi yang tidak dikenali melemahkan sanad. Ibn Abi Syaibah turut merekodkan perbezaan riwayat, bahawa Abu Nu’aim menyebutnya sebagai hamba perempuan.

Apa yang riwayat kedua tetapkan pula terhad. Ia menggambarkan adab dan sifat malu dalam rumah tangga Baginda ﷺ; ia tidak menetapkan larangan. Perbezaan antara adab yang baik dan hukum yang mengikat inilah yang dijaga oleh para ulama, dan atas sebab itulah mazhab Syafie berhenti pada makruh.

Dua ulama besar mengambil kedudukan yang lebih longgar daripada itu. Syeikh Yusuf al-Qaradhawi, dalam Fatawa Mu’asarah (2/331), menyatakan bahawa hadis yang dijadikan hujah larangan itu daif; walaupun diterima penilaian yang lebih ringan, ia paling jauh hanya sampai kepada makruh tanzihi, dan makruh tanzihi gugur dengan hajat yang ringan. Ibn Hazm, dalam al-Muhalla (9/164), menolak pendapat yang melarang secara keseluruhan, kerana pada beliau tiada nas yang sahih lagi jelas untuk melarangnya — bahkan untuk menjatuhkan hukum makruh sekalipun.

Persoalan ini datang seiring, dan jawapannya bergantung kepada keadaan.

al-Mausu’ah al-Fiqhiyyah al-Kuwaitiyyah (24/176) merekodkan bahawa kewajipan menutup aurat ketika bersendirian dipegang oleh ulama Hanafi, Syafiiyyah dan Hanabilah, manakala ulama Maliki menghukumkannya sunat sebagai sifat malu kepada Allah SWT. Imam al-Nawawi dalam al-Majmu’ (2/197) menyatakan mandi tanpa berpakaian adalah harus dalam mazhab kita, dan Qadhi Iyadh menukilkan keharusan itu daripada majoriti ulama. Ibn Hajar dalam Mirqaat al-Mafatih (2/368) meringkaskannya: sesiapa yang mandi tanpa berpakaian di tempat yang tidak dilihat sesiapa, halal baginya berbuat demikian, namun yang afdhal tetap menutup aurat kerana malu kepada Allah SWT.

Kesimpulannya, mandi tanpa berpakaian di tempat tertutup bukan satu masalah. Yang menjadi masalah ialah membuka aurat tanpa sebarang keperluan.

Seperti disebut di awal, keharusan dalam bab ini bersifat menyeluruh, dengan dua pengecualian. Di sinilah kedua-dua pengecualian itu dinyatakan.

Luasnya keharusan itu dicatatkan dengan jelas dalam kitab fiqh Syafie. Zainuddin al-Malibari menulis dalam Fath al-Mu’in (hlm. 482):

Dipetik dalam Al-Kafi #849.

Daripada Abu Hurairah RA, Rasulullah ﷺ bersabda:

Dalam riwayat lain daripada beliau juga:

Al-Kafi #849 turut memetik riwayat Khuzaimah bin Tsabit RA dan riwayat lain daripada Abu Hurairah RA bagi larangan yang sama.

Selain dua perkara itu, para ulama menyatakan suami isteri boleh menikmati tubuh satu sama lain. Syeikh al-Islam Zakariyya al-Ansari dalam Asna al-Matalib (3/113) menyebut bahawa berseronok tanpa melibatkan penembusan adalah dibenarkan. Perkara ini dicatatkan kerana ia sebahagian daripada jawapan yang lengkap, bukan sebagai galakan.

Ada satu lagi perkara yang tidak disebut dalam mana-mana kitab fiqh, kerana ia bukan soal fiqh.

Al-Kafi #849 menyimpulkan bahawa aktiviti seksual menggunakan mulut antara suami isteri adalah diharuskan oleh syarak, dengan syarat ia tidak membawa penyakit atau masalah kesihatan, dilakukan secara rela sama rela, tidak membawa kerosakan, dan dilakukan dengan adab.

Itu kedudukan syarak. Kedudukan undang-undang Malaysia berbeza.

Kanun Keseksaan (Akta 574) memperuntukkan:

Fatwa Al-Kafi #849 sendiri menyebut perkara ini dalam nota hujungnya. Ia dinyatakan dengan lebih terperinci di sini kerana memberi seseorang jawapan yang pertama tanpa memberitahunya yang kedua bukan satu kejujuran.

Ini maklumat undang-undang umum, bukan nasihat guaman. Bagi perkara yang melibatkan diri sendiri secara khusus, rujuk peguam.

Satu syarat berulang dalam hampir setiap kedudukan yang disebut di atas, dan ia lebih penting daripada senarai yang harus dan yang haram: selagi tidak membawa kerosakan, dengan keredaan dan keizinan pasangan, dan dengan adab.

Al-Qurtubi menafsirkannya sebagai bergaul dengan mereka dengan baik pada apa yang diperintahkan Allah. (Tafsir al-Qurtubi, 5/97.)

Mengetahui bahawa sesuatu itu diharuskan bukan bermakna ia patut dituntut. Fiqh menetapkan sempadan; ia tidak menetapkan apa yang pasangan seseorang itu selesa dengannya. Sesuatu yang diharuskan tetapi dilakukan tanpa keredaan isteri sudah terkeluar daripada syarat yang disebut dalam fatwa itu sendiri.

Hukum juga bukan alat untuk memenangkan perbincangan dengan pasangan. Perbualan yang sepatutnya berlaku bukan tentang apa yang dibenarkan, tetapi tentang apa yang kedua-dua belah pihak persetujui.

Terang, tapi bersuluh.